Dentistentzako gida

Baimen informatua hortz-klinikan

Noiz izan behar duen idatziz, zer kontatu behar duen, nork sinatzen duen adingabe baten ordez, zenbat denboraz gordetzen den eta tabletan edo pazientearen mugikorretik sinatuta balio duen.

Azken berrikuspena: 2026ko urriaren 11a.

Laburbilduz

Pazienteak tratamendu bati ematen dion adostasun aske eta kontzientea da, informazio egokia jaso ondoren. 41/2002 Legeak, pazientearen autonomiari buruzkoak, arautzen du.
Oro har ahozkoa da, baina idatziz izan behar du kirurgian, prozedura inbaditzaileetan eta arrisku nabarmenak dituztenetan: hortz-kliniketan, eguneroko lanaren zati handi bat.
Dokumentuak ez du odontologoaren azalpena ordezten: jaso egiten du. Ziurrak diren ondorioak, arriskuak (paziente horrenak ere) eta kontraindikazioak kontatu behar ditu.
Pazienteak idatziz ezezta dezake nahi duenean. Historia klinikoaren parte da eta gutxienez bost urtez gordetzen da.

Zer den eta nork jasotzen duen

41/2002 Legeak honela definitzen du: pazientearen adostasun aske, borondatezko eta kontzientea, bere ahalmen guztiak erabiliz adierazia, informazio egokia jaso ondoren, bere osasunari eragiten dion jarduketa bat egin dadin. Jarduketa orok behar du (8.1 art.).

Tratatzen duenak jasotzen du: pazientearen mediku arduradunak bermatzen du informaziorako eskubidea, eta hura artatzen duten edo teknika jakin bat aplikatzen dioten profesionalek ere badute informatzeko erantzukizuna (4.3 art.). Ez da harreran uzteko izapide bat.

Noiz izan behar duen idatziz

Arau orokorra ahozko baimena da. Legeak idatziz izatea eskatzen du hiru kasutan (8.2 art.):

Ebakuntza kirurgikoak.
Diagnostiko- eta terapia-prozedura inbaditzaileak.
Pazientearen osasunean eragin negatibo nabarmena eta aurreikusgarria duten arriskuak edo eragozpenak dakartzaten prozedurak.

Hortz-kliniketan hor sartu ohi dira erauzketak eta zentzu-haginen kirurgia, inplanteak, txertoak eta sinu-igoera, kirurgia periodontala, endodontzia eta anestesia. Legeak gehitzen du esku-hartze baten emaitza zenbat eta zalantzagarriagoa izan, orduan eta beharrezkoagoa dela idatzizko baimena (10.2 art.): horregatik jasotzen da tratamendu luzeetan edo estetikoetan ere, hala nola ortodontzian, xafletan edo zuritzean.

Zer kontatu behar duen

Jarduketa bakoitzeko dokumentu bat behar da, prozedurari eta haren arriskuei buruzko informazio nahikoarekin (8.3 art.). Sinatu aurretik, odontologoak gutxienez hau azaldu behar dio (10.1 art.):

Ondorio ziurrak

Tratamenduak ziur eragingo duena: adibidez, erauzketa baten ondoren hutsune bat geratzen dela, agian berriz jarri beharko dena.

Paziente horren arriskuak

Bere egoera pertsonal edo profesionalarekin lotutakoak: botikak, gaixotasunak, tabakoa… Hain zuzen, txantiloi orokor batek idatzita ekarri ezin duena.

Arrisku probableak

Baldintza normaletan ager daitezkeenak, esperientziaren eta zientziaren egoeraren arabera, edo esku-hartze motarekin zuzenean lotuta daudenak.

Kontraindikazioak

Tratamendua egitea komeni ez denean.

Dokumentu on batek, gainera, kontatzen du zer den tratamendua eta zertarako balio duen, zer alternatiba dauden (tratatu gabe geratzea barne) eta zer gertatzen den tratatzen ez bada, pazienteak ulertzeko moduko hitzekin. Eta kanpoan uzten ditu klausula ekonomikoak eta salbuespen-klausulak: baimenak azaldutako arriskuak hartzen ditu, ez gaizki egindako tratamendu bat.

Adingabeak eta erabaki ezin duten pazienteak

16 urtetik beherakoak

Adingabea intelektualki edo emozionalki tratamenduaren norainokoa ulertzeko gai ez bada, haren legezko ordezkariak (aitak, amak edo tutoreak) ematen du baimena, haren iritzia entzun ondoren (9.3.c art.). 1/1996 Lege Organikoak uste du 12 urtetik aurrera, edonola ere, entzuna izateko heldutasun nahikoa duela (9.2 art.).

16 eta 17 urtekoak edo emantzipatuak

Eurek sinatzen dute: ez dago ordezkaritza bidezko baimenik (9.4 art.), erabaki ezin badute izan ezik. Jarduketak haren bizitzarako edo osasunerako arrisku larria badakar soilik, fakultatiboaren irizpidearen arabera, ematen du baimena legezko ordezkariak, haren iritzia entzun eta kontuan hartu ondoren.

Erabaki ezin duten helduak

Mediku arduradunaren irizpidearen arabera pazienteak erabakirik hartu ezin badu, edo gaitasuna judizialki aldatuta badu eta epaian hala jasota badago, haren legezko ordezkariak ematen du baimena edo, halakorik ez badu, familia- edo izatezko arrazoiengatik harekin lotuta dauden pertsonek (9.3 art.). Beti haren onurarako eta ahal den neurrian parte harraraziz (9.6 eta 9.7 art.).

Beste pertsona batek sinatzen duenean, dokumentuak esan behar du nork sinatzen duen eta zer izaeratan: pazientearen izena eta haren ordez sinatzen duenarena bi datu desberdin dira.

Ezeztatzea

Pazienteak askatasunez ezezta dezake bere baimena idatziz edozein unetan (8.5 art.), azalpenik eman beharrik gabe.

Zuhurrena sinatutakoa ez suntsitzea da: ezeztapena idazten da, data eta nork jasotzen duen adierazita, eta jatorrizko dokumentua historian geratzen da, ordura arte egindakoa azaltzen baitu.

Zenbat denboraz gordetzen den

Baimena historia klinikoaren parte da, eta legeak behartzen du hura mantentzen dela eta segurua dela bermatzen duten baldintzetan gordetzera, jatorrizko euskarrian ez bada ere, gutxienez bost urtez laguntza-prozesu bakoitzeko altatik aurrera (17.1 art.). Autonomia-erkidego batzuek denbora gehiago eskatzen dute: begiratu zurearen araua.

Pazienteak bere historia klinikoa eskuratzeko eta kopia bat lortzeko eskubidea du (18. art.); beraz, naturalena sinatzean berea ematea da.

Paperean, tabletan edo mugikorretik

Legeak idatziz izatea eskatzen du, ez paperean izatea. Dokumentu elektroniko batek bere izaeraren araberako balioa du (6/2020 Legea, 3. art.), eta Europako eIDAS erregelamenduak debekatzen du sinadura bati ondorio juridikoak edo froga-balioa ukatzea elektronikoa izate hutsagatik edo kualifikatua ez izateagatik (25.1 art.). Sinadura kualifikatua soilik, ziurtagiri batekin doana, da legez eskuz egindakoaren baliokidea (25.2 art.).

Praktikan, pantailan hatzarekin egiten dena sinadura elektroniko sinplea da. Norbaitek eztabaidatzen badu, frogatu ahal izan behar da nork sinatu zuen, zer sinatu zuen eta noiz; beraz, sinadura bezain garrantzitsua da harekin gordetzen dena:

Pazienteak ikusi zuen testu zehatza, geroago aldatu ez dela egiaztatzeko aukera ematen duen aztarna (hash) batekin.
Data eta ordua, klinikan nork erregistratu zuen eta nola identifikatu zen pazientea: aurrez aurre, bere posta elektronikora bidalitako kode batekin, bere jaiotze-datarekin…
Klinikan edo urrutitik sinatu zen eta, kasu horretan, zer bidetatik iritsi zitzaion esteka.
Kopia bat pazientearentzat.

Dokumentua mugikorrera bidaltzeak balio du pazienteak hitzorduaren aurretik lasai irakur dezan, baina ez du ordezten bere odontologoarekin hitz egitea: informazioa, oro har, ahoz ematen da (4.1 art.), eta dokumentuak jaso egiten du.

Nola egiten duen tuuth-ek

2026an berriz idatzitako 19 txantiloi ditu, gaztelaniaz, katalanez, euskaraz, galegoz eta ingelesez, guztiak egitura berarekin: zer den, zertan datzan, alternatibak (tratatu gabe geratzea barne), ohiko arriskuak, ez hain ohikoak baina garrantzitsuak, zer gertatzen den tratatzen ez bada eta zer egin ondoren. Horien artean: erauzketa, zentzu-haginak, endodontzia, inplantea, hezur-txertoa, sinu-igoera, periodontala, ortodontzia, lerrokatzaileak, protesiak, xaflak, zuritzea eta tokiko anestesia, eta irudiak erabiltzeko baimen bat, non pazienteak bai edo ez markatzen duen erabilera bakoitzean.
Dokumentu bakoitza pazientearen eta odontologoaren datuekin ateratzen da, aukeratzen duzun hizkuntzan, eta haren egoera pertsonalagatiko arriskuetarako tarte batekin.
Klinikako pantailan hatzarekin sinatzen da (nahi baduzu, pazientearen posta elektronikora bidalitako kode batekin) edo urrutitik: esteka bat bidaltzen diozu posta elektronikoz edo WhatsAppez, bere jaiotze-data berresten du (eta kode bat, fitxan posta elektronikoa badu) eta mugikorretik sinatzen du. Aitak, amak, tutoreak edo legezko ordezkari batek sinatzen badu, bere izena idazten du.
Sinadura bakoitzak PDF bat uzten du bere erregistroarekin: klinikako data eta ordua, pazientea nola identifikatu zen, zer bidetatik iritsi zitzaion, nork erregistratu zuen, dokumentuaren SHA-256 aztarna eta kodea jaso zuen posta elektronikoa klinikan egiaztatuta zegoen ala ez. PDFa bost urtez blokeatuta gordetzen da, aldatu edo ezabatu ezin dela.
Pazienteak bere kopia jasotzen du, eta baimena ezeztatzen badu, data eta nork erregistratu duen jasotzen da, sinatutakoa ezabatu gabe.

Sinadura bakoitzak bere froga-erregistroa du. Hileko 50 €-etan sartuta dago, sinadura bakoitzeko kosturik gabe, eta talde osoak jaso dezake.

Probatu tuuth 7 egunez doan →

Ohiko galderak

Idatzizko baimena behar al da garbiketa edo enpaste baterako?

Legeak kirurgiarako, prozedura inbaditzaileetarako eta arrisku nabarmenak dituztenetarako soilik eskatzen du idatziz; gainerakoan nahikoa da ahozkoa, historia klinikoan jasota. Tratamendu errazetan ere idatziz jasotzea ez dago debekatuta, eta azaldutakoaren berri uzten du.

Balio al du txantiloi orokor batek?

Oinarri gisa bai, baina legeak paziente horren egoerarekin lotutako arriskuen berri ematea ere eskatzen du (41/2002 Legearen 10.1 art.). Bere osasunak, botikek edo kasuak gehitzen dutena bere dokumentuan idatzi behar da.

Nork sinatzen du pazienteak 16 edo 17 urte baditu?

Berak: 16 urtetik aurrera, edo emantzipatuta badago, ez dago ordezkaritza bidezko baimenik. Haren bizitzarako edo osasunerako arrisku larria duen jarduketa batean soilik, fakultatiboaren irizpidearen arabera, ematen du baimena legezko ordezkariak, haren iritzia entzun ondoren.

Baliozkoa al da tabletan sinatzea?

Bai: sinadura bat ezin da froga gisa baztertu elektronikoa izate hutsagatik (eIDAS erregelamendua, 25.1 art.). Sinadura sinplea da; beraz, norbaitek eztabaidatzen badu, frogatu ahal izan behar da nork sinatu zuen, zer eta noiz: gorde dokumentuarekin sinaduraren erregistroa.

Eta urrutitik sinatuta, pazientearen mugikorretik?

Legeak ez du eskatzen klinikan sinatzea, baina bai pazienteak aurretik informazioa jaso izana, oro har ahoz ematen dena. Garrantzitsuena ondo identifikatzea da (bere jaiotze-data, bere posta elektronikoko kode bat) eta nola eta noiz sinatu zuen jasotzen duen erregistroa gordetzea.

Zenbat denboraz gorde behar dira baimenak?

Historia klinikoaren parte gisa, gutxienez bost urtez laguntza-prozesu bakoitzeko altatik aurrera (41/2002 Legearen 17.1 art.). Autonomia-erkidego batzuek epe luzeagoak ezartzen dituzte.

Atzera egin dezake pazienteak sinatu ondoren?

Bai, idatziz ezezta dezake edozein unetan eta azalpenik eman gabe (8.5 art.). Zuhurrena ezeztapena data jarrita idaztea eta sinatutako dokumentua gordetzea da.

Araudia eta iturriak

Hortz-klinikentzako gida gehiago

Gida honek estatuko legea laburbiltzen du eta ez da aholkularitza juridikoa. Autonomia-erkidegoek historia klinikoari eta pazientearen eskubideei buruzko arau propioak dituzte: kontsultatu zurea edo zure aholkularia.